.jpg)
Những lỗi thường gặp ở máy biến áp và cách phòng tránh
Đăng ngày: 13/1/2026
Máy biến áp là thiết bị cốt lõi trong hệ thống điện, đảm nhiệm chức năng truyền tải và phân phối điện năng một cách an toàn, ổn định và liên tục. Đối với các nhà máy sản xuất, khu công nghiệp, trung tâm thương mại hay trạm điện, máy biến áp không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất vận hành mà còn quyết định mức độ an toàn và chi phí khai thác của toàn bộ hệ thống. Trên thực tế, phần lớn các sự cố máy biến áp không xảy ra đột ngột mà hình thành từ những lỗi phổ biến trong quá trình lựa chọn, lắp đặt, vận hành và bảo dưỡng.
Với kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực thiết kế và sản xuất máy biến áp, LE tổng hợp những lỗi thường gặp ở máy biến áp, phân tích nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và đưa ra các giải pháp phòng tránh phù hợp, giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát rủi ro và nâng cao tuổi thọ thiết bị.
1. Quá nhiệt máy biến áp
Quá nhiệt là một trong những lỗi phổ biến và nguy hiểm nhất đối với máy biến áp. Khi nhiệt độ cuộn dây hoặc dầu biến áp vượt quá giới hạn cho phép, vật liệu cách điện sẽ bị suy giảm nhanh chóng, làm tăng nguy cơ chạm chập và hư hỏng nghiêm trọng.
Nguyên nhân chính thường xuất phát từ việc máy biến áp vận hành quá tải trong thời gian dài, hệ thống làm mát hoạt động kém hiệu quả hoặc môi trường lắp đặt không đảm bảo thông thoáng. Ngoài ra, việc lựa chọn máy biến áp không có dự phòng công suất cũng khiến thiết bị dễ rơi vào tình trạng quá nhiệt.
Cách phòng tránh là tính toán chính xác phụ tải, lựa chọn máy biến áp có công suất phù hợp, kiểm tra định kỳ hệ thống làm mát và theo dõi thường xuyên nhiệt độ vận hành. LE khuyến nghị doanh nghiệp không nên khai thác máy biến áp liên tục ở mức tải tối đa trong thời gian dài.
2. Suy giảm và lão hóa cách điện
Cách điện là yếu tố quyết định độ an toàn và tuổi thọ của máy biến áp. Theo thời gian, dưới tác động của nhiệt độ, điện áp và môi trường, vật liệu cách điện sẽ dần bị lão hóa, làm giảm khả năng chịu điện.
Dấu hiệu thường gặp là điện trở cách điện giảm, xuất hiện phóng điện cục bộ hoặc dầu biến áp bị đổi màu, nhiễm ẩm.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ quá trình vận hành lâu năm, quá nhiệt kéo dài hoặc bảo dưỡng dầu không đúng quy trình.
Để phòng tránh, doanh nghiệp cần thực hiện thí nghiệm dầu biến áp định kỳ, kiểm tra chất lượng cách điện và thay thế hoặc xử lý dầu khi cần thiết. Việc sử dụng máy biến áp chất lượng cao với vật liệu cách điện đạt tiêu chuẩn từ LE giúp hạn chế đáng kể rủi ro này.
3. Phóng điện cục bộ và chạm chập
Phóng điện cục bộ là hiện tượng xảy ra khi cách điện bị suy giảm tại một điểm nhất định, tạo ra tia lửa điện nhỏ nhưng lặp lại nhiều lần. Nếu không được phát hiện sớm, hiện tượng này có thể phát triển thành chạm chập hoặc cháy nổ.
Nguyên nhân thường do lắp đặt không đúng kỹ thuật, đầu nối tiếp xúc kém, có bọt khí hoặc tạp chất trong dầu biến áp. Dấu hiệu nhận biết bao gồm tiếng nổ nhỏ, mùi khét hoặc hệ thống bảo vệ tác động bất thường.
Giải pháp phòng tránh là đảm bảo quy trình lắp đặt đúng tiêu chuẩn, kiểm tra và siết chặt các đầu nối điện, đồng thời thực hiện các phép đo, thí nghiệm chuyên sâu để phát hiện sớm nguy cơ phóng điện.
Kỹ sư LE kiểm tra và lắp đặt máy biến áp tại công trình điện
4. Rò rỉ dầu biến áp
Dầu biến áp không chỉ có chức năng cách điện mà còn giúp làm mát thiết bị. Khi xảy ra rò rỉ dầu, khả năng làm mát và cách điện sẽ suy giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến độ an toàn của máy biến áp.
Rò rỉ dầu thường xuất hiện tại các vị trí như mặt bích, gioăng, van hoặc mối hàn. Nguyên nhân có thể do gioăng bị lão hóa, chất lượng gia công không đảm bảo hoặc va chạm trong quá trình vận chuyển, lắp đặt.
Việc kiểm tra định kỳ tình trạng kín dầu, thay thế gioăng kịp thời và lựa chọn máy biến áp có kết cấu chắc chắn là giải pháp hiệu quả để hạn chế sự cố này. Các sản phẩm của LE đều được kiểm tra nghiêm ngặt về độ kín dầu trước khi đưa vào vận hành.
5. Tiếng ồn và rung động bất thường
Tiếng ồn và rung động vượt mức cho phép không chỉ gây khó chịu mà còn là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề tiềm ẩn trong máy biến áp.
Nguyên nhân thường do lõi thép lắp đặt không chặt, bệ móng không vững hoặc máy vận hành gần công suất định mức trong thời gian dài.
Để phòng tránh, cần đảm bảo móng đặt máy chắc chắn, kiểm tra các chi tiết cơ khí và không để máy hoạt động quá tải kéo dài. Việc lựa chọn máy biến áp được thiết kế và chế tạo đúng tiêu chuẩn giúp giảm đáng kể hiện tượng rung ồn.
6. Hư hỏng do môi trường làm việc
Môi trường vận hành có ảnh hưởng lớn đến độ bền của máy biến áp. Các yếu tố như độ ẩm cao, bụi bẩn, hóa chất hoặc hơi muối có thể gây ăn mòn vỏ máy, oxy hóa các chi tiết điện và làm suy giảm hiệu suất làm việc.
Giải pháp là lựa chọn loại máy biến áp phù hợp với điều kiện môi trường, lắp đặt trong nhà trạm đạt chuẩn, có biện pháp che chắn và vệ sinh định kỳ. LE cung cấp nhiều giải pháp máy biến áp đáp ứng các điều kiện môi trường khắc nghiệt khác nhau.
7. Lựa chọn máy biến áp không phù hợp
Một trong những sai lầm phổ biến là lựa chọn máy biến áp chỉ vừa đủ công suất, không tính đến khả năng mở rộng phụ tải trong tương lai. Điều này khiến thiết bị nhanh chóng rơi vào tình trạng quá tải, làm giảm tuổi thọ và tăng nguy cơ sự cố.
Doanh nghiệp cần đánh giá đầy đủ nhu cầu sử dụng hiện tại và kế hoạch phát triển lâu dài, đồng thời tham khảo tư vấn từ các đơn vị có chuyên môn. Với đội ngũ kỹ thuật giàu kinh nghiệm, LE luôn đồng hành cùng khách hàng trong việc lựa chọn và thiết kế máy biến áp phù hợp nhất cho từng dự án.
Quá trình sản xuất và lắp ráp máy biến áp tại nhà máy LE
Kết luận
Những lỗi thường gặp ở máy biến áp phần lớn xuất phát từ quá trình vận hành, môi trường làm việc và công tác bảo dưỡng chưa được chú trọng đúng mức. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường và áp dụng các biện pháp phòng tránh phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí sửa chữa và đảm bảo hệ thống điện vận hành ổn định.
Với định hướng chất lượng và an toàn, LE cam kết cung cấp các giải pháp máy biến áp đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu vận hành thực tế và đồng hành lâu dài cùng khách hàng trong suốt vòng đời thiết bị.
Tin mới nhất
